อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช (ตาก)
ข้อมูลทั่วไป | แหล่งท่องเที่ยว | สถานที่ติดต่อและการเดินทาง | สิ่งอำนวยความสะดวก
ข้อมูลทั่วไป

ข้อมูลทั่วไป

อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช ตั้งอยู่ในท้องที่ 2 อำเภอ คือ อำเภอเมืองตาก และอำเภอแม่สอด ติดถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 (ตาก–แม่สอด) ห่างจากตัวอำเภอเมืองตากประมาณ 35 กิโลเมตร ซึ่งประกาศทับซ้อนป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ละเมา ตำบลพะวอ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 954 (พ.ศ.2524) เนื้อที่ประมาณ 79,550 ไร่ และประกาศทับซ้อนป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ท้อ–ห้วยตากฝั่งขวา ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมือง จังหวัดตาก ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 145 (พ.ศ.2509) เนื้อที่ประมาณ 85, 700 ไร่ รวมเนื้อที่สองอำเภอ 165,250 ไร่ หรือ 264.4 ตารางกิโลเมตร ประกาศเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติเพียง 93,125 ไร่ หรือ 149 ตารางกิโลเมตร

อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช เดิมมีชื่อว่า “อุทยานแห่งชาติต้นกระบากใหญ่” เนื่องจากมีต้นกระบากที่ใหญ่สุดในประเทศไทยเท่าที่สำรวจพบในขณะนี้ โดยมีนายสวาท ณ น่าน ช่างอันดับ 2 สถานีโทรคมนาคม จังหวัดตาก ซึ่งได้รับการบอกเล่าจากชาวเขาเผ่ามูเซอ ว่ามีต้นไม้ขนาดใหญ่ประมาณสิบคนโอบอยู่ต้นหนึ่ง และมีสะพานหินที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เมื่อได้ไปสำรวจพบเห็นว่าเป็นสภาพธรรม ชาติที่สวยงามควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ จึงได้ทำหนังสือถึงกองอุทยานแห่งชาติ จำนวน 2 ฉบับ ลงวันที่ 15 มิถุนายน 2519 และวันที่ 6 มกราคม 2520 รายงานถึงลักษณะทางธรรมชาติซึ่งมีความโดดเด่น ได้แก่ ต้นกระบากใหญ่ สะพานหินธรรม ชาติ น้ำตกห้วยหอย และน้ำตกแม่ย่าป้า

นอกจากนี้ยังมีสภาพป่าที่อุดมสมบูรณ์ มีน้ำไหลตลอดทั้งปี และมีสัตว์ป่าที่ชุกชุม ทางกองอุทยานแห่งชาติจึงได้มีคำสั่งให้ นายสมยศ สุขะพิบูลย์ ปฏิบัติหน้าที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติลานสางในขณะนั้น ออกไปตรวจสอบพบเห็นว่าเป็นจริงดังคำบอกเล่า มีความเหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติได้ และไปดำเนินการสำรวจเพื่อกำหนดพื้นที่ป่าห้วยแม่ละเมา–ห้วยยะอุ ตำบลพะวอ อำเภอแม่สอด และป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ท้อ–ห้วยตากฝั่งขวา ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก เนื้อที่ประมาณ 93,125 ไร่ หรือ 149 ตารางกิโลเมตร ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ นำเสนอต่อคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 98 ตอนที่ 210 ลงวันที่ 23 ธันวาคม 2524 กำหนดให้พื้นที่ดังกล่าวเป็น “อุทยานแห่งชาติต้นกระบากใหญ่” นับเป็นอุทยานแห่งชาติอันดับที่ 40 ของประเทศไทย

ต่อมากองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ พิจารณาเห็นว่า เพื่อเป็นการเทอดพระเกียรติแด่องค์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และเป็นสิริมงคลแก่อุทยานแห่งชาติ ตลอดจนเพื่อเป็นการรำลึกถึงสถานที่อันมีค่าทางประวัติศาสตร์ของชาติไทย ได้แก่ จังหวัดตาก เห็นสมควรเปลี่ยนชื่อ “อุทยานแห่งชาติต้นกระบากใหญ่” เป็น “อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช” กรมป่าไม้จึงได้ดำเนินการกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อใช้พระปรมาภิไธยของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเป็นชื่ออุทยานแห่งชาติ และได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตตามหนังสือสำนักราชเลขาธิการ พระบรมมหาราชวัง ลงวันที่ 31 สิงหาคม 2529 ให้ใช้ชื่อว่า “อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช”

นอกจากความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า และเอกลักษณ์ที่โดดเด่นทางลักษณะภูมิประเทศแล้ว อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราชยังมีเอกลักษณ์ทางประวัติศาสตร์อีกด้วย กล่าวคือ ในสมัยโบราณพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นเส้นทางการเดินทัพของขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด (อำเภอแม่สอดในปัจจุบัน) เพื่อบุกเข้าตีเมืองตากซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านของไทยในขณะนั้น นอกจากนี้ยังเป็นเส้นทางเดินทัพของพม่า โดยพระเจ้าอลองพญากษัตริย์พม่า คราวยกทัพกลับจากการล้อมกรุงศรีอยุธยาขณะเสด็จกลับระหว่างทางทรงประชวรและสิ้นพระชนม์ในป่าแห่งนี้

ลักษณะภูมิประเทศ

ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีพื้นที่ราบอยู่เพียงเล็กน้อย อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางโดยเฉลี่ยประมาณ 800–900 เมตร ยอดสูงสุดอยู่ที่ดอยมณฑา บ้านห้วยช้างไล่ ตำบลด่านแม่ละเมา อำเภอแม่สอด โดยมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,027 เมตร มีแนวเทือกเขาถนนธงชัยผ่านกลางอุทยานแห่งชาติตามแนวตะวันออกเฉียงใต้–ตะวันตกเฉียงเหนือ ลักษณะเป็นสันปันน้ำซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างอำเภอเมืองตากกับอำเภอแม่สอด เป็นต้นกำเนิดของห้วยสำคัญๆ ทางด้านอำเภอแม่สอด จำนวน 10 ห้วย ไหลไปรวมกันเป็นห้วยแม่ละเมาลงสู่แม่น้ำเมย ทางด้านอำเภอเมืองตากมีจำนวน 7 ห้วย ซึ่งไหลมารวมเป็นห้วยแม่ท้อ แล้วไหลลงสู่แม่น้ำปิง

ลักษณะภูมิอากาศ

อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช มีอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี อุณหภูมิเฉลี่ย 22 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุด 36 องศาเซลเซียส ต่ำสุด 3 องศาเซลเซียส มีฝนตกชุกในเดือนสิงหาคมถึงเดือนตุลาคม ช่วงฤดูหนาวระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมกราคม นอกจากนี้ยังสามารถพบเห็นทะเลหมอกที่สวยงามตลอดแนวเขาทั่วไปในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาวอีกด้วย

พรรณไม้และสัตว์ป่า

สภาพป่าประกอบไปด้วย ป่าดงดิบ ส่วนใหญ่อยู่บริเวณต้นกระบากใหญ่ และสะพานหินธรรมชาติ มีพันธุ์ไม้หลักที่สำคัญคือ ก่อ ยาง กระบาก มะหาด ยมหอม อบเชย กฤษณา มณฑา เป็นต้น ป่าดิบเขา อยู่บริเวณใกล้สันปันน้ำ มีพันธุ์ไม้ที่สำคัญคือ ก่อ ยาง แดงน้ำ และไม้เนื้ออ่อนชนิดต่างๆ ป่าเต็งรัง และ ป่าเบญจพรรณ จะมีอยู่ทั่วไป มีพันธุ์ไม้ที่สำคัญคือ เต็ง รัง เหียง สัก พลวง ตะแบก ประดู่ มะค่าโมง มะค่าแต้ ยมหิน แดง เก็ดแดง ฯลฯ และไม้ไผ่ชนิดต่างๆ

สำหรับสัตว์ป่าที่สำรวจพบมีหลายชนิด อาทิเช่น เก้ง กวางป่า เลียงผา หมี ลิง ค่าง หมูป่า ชะนี กระต่าย งู กระรอก ผีเสื้อ ไก่ป่า เสือไฟ เสือลายเมฆ และนกชนิดต่างๆ ฯลฯ

กลับขึ้นด้านบน

แหล่งท่องเที่ยว

ต้นกระบากใหญ่
ขึ้นในบริเวณหุบเขาของป่าดงดิบ อายุประมาณ 700 ปี มีขนาดความโตวัดโดยรอบได้ 16.10 เมตร ความสูง 50 เมตร ต้องใช้คนประมาณ 12 คน จึงจะโอบได้รอบลำต้น อยู่ห่างจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ประมาณ 2.5 กิโลเมตร ตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติซึ่งเป็นทางเดินลงเขาชันมาก ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง ผู้สนใจจึงควรมีสภาพแข็งแรง และควรเตรียมน้ำดื่มให้พร้อมสำหรับการเดินลงไปเที่ยวชมและเดินกลับขึ้นมา ระหว่างทางมีป้ายให้ความรู้เรื่องธรรมชาติอยู่เป็นระยะๆ
กิจกรรม - ชมพรรณไม้ - ดูผีเสื้อ - เดินป่าศึกษาธรรมชาติ

สะพานหิน
มีลักษณะเป็นแท่งหินขนาดใหญ่เชื่อมติดกับหน้าผาสองข้างเข้าด้วยกัน คล้ายสะพาน มีความกว้างและความสูงประมาณ 25 เมตร ยาวประมาณ 30 เมตร เบื้องล่างมีลำธารไหลผ่านตลอดทั้งปี สภาพป่าโดยรอบเขียวชะอุ่มร่มรื่นเหมาะแก่การพักผ่อนหย่อนใจ ใกล้กับสะพานหินมีถ้ำหินงอกหินย้อยงดงาม สะพานหินธรรมชาติอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 10 กิโลเมตร
กิจกรรม - ชมทิวทัศน์ - เที่ยวถ้ำ/ธรณีวิทยา

น้ำตกแม่ย่าป้า
เป็นน้ำตกขนาดกลางที่เกิดจากลำห้วยแม่ย่าป้า ไหลลดหลั่นทิ้งตัวจากหน้าผา จำนวน 9 ชั้น มีน้ำไหลตลอดทั้งปีลงสู่ลำห้วยแม่ท้อ บริเวณสองฝั่งน้ำตกเป็นป่าร่มรื่น มีทิวทัศน์ที่สวยงาม อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 35 กิโลเมตร
กิจกรรม - เที่ยวน้ำตก

น้ำตกปางอ้าน้อย
เป็นน้ำตกขนาดกลางที่อยู่ใกล้ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ กว้างประมาณ 8 เมตร สูง 20 เมตร มีน้ำไหลตลอดทั้งปี เดินต่อจากต้นกระบากใหญ่เลียบลำน้ำไปตามเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร จะถึงน้ำตก
กิจกรรม - เที่ยวน้ำตก

น้ำตกสามหมื่นทุ่ง
เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีความสวยงามมากแห่งหนึ่ง เกิดจากลำห้วยสามหมื่นทุ่งหลวง สูงประมาณ 50 เมตร มีน้ำไหลตลอดทั้งปี อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 64 กิโลเมตร
กิจกรรม - เที่ยวน้ำตก

น้ำตกผาขาว–ผาแดง
เป็นน้ำตกที่เกิดจากลำห้วยผาขาว – ผาแดง กว้างประมาณ 10 เมตร ชั้นสูงที่สุด 30 เมตร มี 2 ชั้น มีน้ำไหลตลอดทั้งปี อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 35 กิโลเมตร
กิจกรรม - เที่ยวน้ำตก

ถ้ำธารลอดผาขาว–ผาแดง
เกิดจากลำห้วยผาขาว – ผาแดง ไหลเลาะลงถ้ำด้านล่าง ความลึกที่สำรวจได้ 100 เมตร มีหินงอกหินย้อยสวยงาม อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 32 กิโลเมตร
กิจกรรม - เที่ยวถ้ำ/ธรณีวิทยา

น้ำตกปางอ้าใหญ่
เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ มีน้ำไหลตลอดทั้งปี ความสูงประมาณ 80 เมตร จำนวน 4 ชั้น อยู่ห่างจากจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 24 กิโลเมตร
กิจกรรม - เที่ยวน้ำตก

จุดชมทิวทัศน์ดอยภูคา
มีความสูงถึง 1,090 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นจุดชมดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าท่ามกลางทะเลภูเขาที่สวยงามมาก ดอยภูคาตั้งอยู่ที่บ้านสามหมื่นทุ่ง จากที่ทำการอุทยานแห่งชาติเลี้ยวขวาไปทางด่านพระลอ ผ่านบ้านปางส้านไปจนถึงบ้านปูแป้ แล้วเดินขึ้นดอยไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตร จะถึงจุดชมทิวทัศน์
กิจกรรม - ชมทิวทัศน์

เส้นทางศึกษาธรรมชาติ
อุทยานแห่งชาติได้จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติไว้ให้บริการนักท่องเที่ยวได้ศึกษาหาความรู้ดังนี้
• เส้นทางจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยว - ต้นกระบากใหญ่
• เส้นทางจากต้นกระบากใหญ่ - น้ำตกปางอ้าน้อย
• เส้นทางจากลานจอดเฮลิคอปเตอร์ - น้ำตกปางอ้าน้อย
กิจกรรม - เดินป่าศึกษาธรรมชาติ

กลับขึ้นด้านบน

สถานที่ติดต่อการเดินทาง

สถานที่ติดต่อ อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช
หมู่ที่ 8 ต.แม่ท้อ อ. เมืองตาก จ. ตาก 63000
โทรศัพท์ +66 5551 1429 อีเมล reserve@dnp.go.th

การเดินทาง
รถยนต์
จากจังหวัดตาก เดินทางโดยรถยนต์ไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 (ตาก – แม่สอด) ถึงหลักกิโลเมตรที่ 26 แยกเลี้ยวขวาเข้าไปอีก 1.5 กิโลเมตร ถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติ รถยนต์สามารถเดินทางได้สะดวกทุกฤดูกาล

กลับขึ้นด้านบน

สิ่งอำนวยความสะดวก

กลับขึ้นด้านบน